با روستاي خودمان بيشتر آشنا شويم
نيق(نيه):موقيت جغرافيايي
اين روستا در تقسيمات كشوري در استان آذربايجان شرقي شهرستان اهر وجزو توابع شهر هوراند قرار گرفته است.ازشهر تبريز حدود 170 كيلومتر فاصله دارد.پس از گذشتن از شهر اهر در سه راهي سامبران پس از دو شاخه شدن مسير به طرف هوراند ، حدود10 كيلو متر مانده به هوراند در محلي به نام كافه عظيم آقادر سمت چپ راه آسفالته مسير خاكي اختصاصي روستا شروع و تاخود روستا به طول تقريبي 17كيلومتر ادامه پيدا ميكند.اين روستا از شمال به روستاهاي آوالان وگاوار ،ازشمال شرق به روستاي ميدان ،ازمشرق به روستاهاي اينجاروبوزيلان ،از جنوب شرق به روستاي جابان ،از جنوب به روستاهاي خودي اوغلي ومرادلو ،ازجنوب غرب به روستاهاي لروم و هوري درق وازمغرب به روستاهاي محمد آباد و تازه كند محدود ميگردد.
آب و هواي نيق
نيق در منطقه اي كاملا كوهستاني و خوش آب و هوا واقع شده است .آب هواي منطقه متاثر از آب وهواي خزري ست .تابستانهاي معتدل و زمستان هاي پر برف و سرد از خصوصيات اين منطقه ميباشد.دراكثر فصول ، منطقه از رطوبت خزري باران و برف و مه تغذيه مينمايد به همين خاطرجنگلهاي سرسبز و پر پشت در منطقه به وفور ديده ميشود.و كوهستانهاي اطراف سفره هاي پربركت وييلاق هاي زيبايي براي ايلات و عشاير محسوب ميگردند.وجود چشمه هاي بيشمار، رودخانه هاي زيبا ،كوه هاي سربه فلك كشيده و دره هاي دل انگيز منطقه را به بهشتي زيبا و كم نظير تبديل كرده است.
تاريخچه پيدايش روستا
با توجه تحقيقات شفاهي صورت گرفته تا به حال زمان دقيقي براي عمر اين روستا ذكر نشده است اما قدمت و تاريخ ان به طور حتم كهن و ديرين بوده به طوري كه تا چند صد سال گذشته يكي از مراكز مهم صنعتي وتجاري منطقه محسوب ميگرديد. به هر حال كارشناسان امر ميتوانند در صورت داشتن مدارك واطلاعات دقيق جهت درج در اين وبلاگ اطلاعات خود را ارسال نمايند
وجه تسميه(علت نامگذاري) نيق:
نام اين روستا در گويش محلي «نيه» تلفظ ميگردد.يكي از اقوال مشهور در ميان ريش سفيدان در خصوص نامگذاري روستا به معني تركي روستا يعني «چرا» برمي گردد وخود حكايتي شيرين دار دكه بصورت بسيار خلاصه ذكر ميگردد.در دوران امير ارشد چاپگين يا به اصطلاح غارتگري بسيار مرسوم بو.ده است .سواره هاي مسلح به روستاها حمله ميكردند وبه غارت وچپاول دست ميزدند. دراين ميان تنها روستايي كه از شر اشرار در امان بود همين روستا بوده وبس . به نظر ميرسد علت اصلي اين موضوع هم به دو عامل برميگردد.يكي موقعيت فيزيكي و دفاعي منحصر به فرد آن و ديگري برخورداري از تفنگچي هاي بسيار ماهر .همين مقاومت و سوالي كه در ذهن غارتگران در باره علت عدم توانايي در غارت روستا مطرح ميشد و مدام كلمه «نيه» را به زبان مي آوردند( چرا نتوانستيم اين روستا را غارت كنيم؟) باعث شد نام روستا به نيه مشهور گردد.گفته ميشود قبل از اين نام نيز به خاطر وجود صنعتگران ماهر در اين روستا ورونق تجاري آن استانمبول نام داشته است.
دامداري و كشاورزي شغل اصلي نيقي ها
شغل اكثر ساكنين فعلي و غالب نيقي هاي قديم دامداري و كشاورزي سنتي ميباشد.باتوجه به كوهستاني بودن منطقه و جنگلي بودن ، زمين هاي زراعي موجود از كيفيت و كميت بالايي برخوردار نبوده و شايد يكي از دلايل عمده مهاجر ت همين امر باشد.گندم و جو محصولاتي است كه در اين زمينها كشت ميگردد.در بخش دامداري روستاييان عمدتا به نگهداري گوسفند وبز اشتغال دارند اما به صورت محدود تر گاو نيز پرورش داده ميشود.مراتع غني وسرسبز روستا باعث گرديده تا كيفيت لبنيات و گوشت استحصالي در حد بسار عالي باشد.باغ داري و جاليز نيز از قديم الايام در اين روستا رواج داشته است.عمده محصولات باغي روستا عبارتند از:
گردو- گيلاس- به– زغال اخته –آلو- تمشك و توت
زنبور داري نيز در حد رفع نياز هاي خانواده ها رواج دارد.
رودخانه هاي نيق
نيه چايي-سيوعلي چايي-محمدآباد چايي-تازه كند چايي
جنگلهاي نيق
غني بيگ مئشسي-آلادون مئشسي-رشيد مئشسي-صادق مئشسي-اردوخان مئشسي-غفر مئشسي-
چشمه هاي منطقه
قبله بولاغي-جبار بولاغي-گونيلر بولاغي-پري بولاغي-زينه بولاغي-ديبك لربو لاغي-آق بولاغ-جفران بولاغي-دولديه بولاغي- زهره بولاغي-پيره سيره بولاغي-بوز خانا بولاغي و ...
نيق روستاي آسياب هاي آبي
انچه كه محرز و به اثبات رسيده است در اين روستا 6 آسياب آبي فعال وجود داشته است. پرآبي منطقه و وجود رودخانه با موقعيت مناسب براي ساخت اسياب باعث شده بود كه به عنوان قطب آرد سازي منطقه فعاليت نمايد و آرد مناطق بسياري از جمله اهر را تامين نمايد.تاهمين اواخر و پيدايش موتورهاي ديزل اين آسيا ب ها فعال بوده اند.در فاصله اي به حدود 1 كيلومتر در طول رودخانه نيق 6 آسياب به ترتيب ذيل فعاليت مينمودند:
1-باش دييرمان2-محمد علي بيگ دييرماني3-دلاك دييرماني4-كربلايي عيوض دييرماني5-اورتا دييرمان
6-اياخ دييرمان
اكنون متاسفانه آثار بسيار كمي از آن آسيابها باقي مانده است .در طول ساليان گذشته سيل هاي متعددي باعث تخريب آنان شده وتقريبا چيزي از آن ابهت گذشته باقي نيست.گفته ميشود اسماعيل نامي در حادثه سقوط سنگ در باش دييرمان هم كشته شده است .به نظرميرسدمجموعه اين حوادث وپيشرفت هاي روز افزون علت اصلي افول اين يادگار پدرانمان بوده باشد.
صنعت و صنعتگران
دراين بخش سعي گرديده صنايع وافراد صنعتگري كه در سالهاي نزديكتربه اين حرف مشغول بوده اند معرفي گردند.بديهي است باتوجه به فقدان اسناد مكتوب و نقلي بودن اين اطلاعات احتمالا در اسامي و ساير اطلاعات اشكالاتي وجود داشته باشد كه انشاالله با توجه دوستان و اصلاحيه هاي ارسالي مرتفع خواهد شد.
درزي(خياطي)
عزيز اماني-بالاكيشي محمد پور-غلام سفيدي-نصرت عليپور-يارادان قلي وطني
دميرچي(آهنگري) و حلبي سازي
علي غفاري –صفر نيقي-صمد صمد پور-ايمان كريم پور-حاجي كريم پور-ممي تقي زاده-خيراله تقي زاده-ابراهيم حاتمي
نجاري
كربلايي موسي لطف پور- لطفعلي،مهرعلي و علي لطف پور-قدرت قديمي- الهوردي،قربانعلي وابراهيم الهوردي اصل
حلاجي و كئچه(نمد مالي)
بختيار رجب پور-عموكيشي رجب پور-عزيز خودي پور-فتح اله اسدالهي-
چكه توخيين(سبد بافي)
زياد جعفري-قوچعلي وطن پور
خيش ساز
بالا كيشي رضازاده-علي كيشي وطن خواه-
در زمانهاي دور به علت عدم پيشرفت هاي بهداشتي ،فقدان راه و امكانات به طوركلي مردم زندگي سختي را تجربه ميكردند .اگر به اين موضوع دورافتاده گي و صعب العبور بودن منطقه را هم اضافه نماييم مشكلات دوچندان ميگردد. با اين اوصاف نيق قديم از اين حيث رتبه خوبي داشت در حوزه هاي مختلف از متخصصين قابلي برخوردار بود . هرچند كه آنها تحصيلات نداشتند اما خيلي از مشكلات اهالي به دست آنها حل ميشد.
در طب سنتي و مامايي تلي جباري و گلدرن عليزاده -دردلاكي(كشيدن دندان-اصلاح و...)حاجي رشيدي-سليمان جوهريان-بخشي وحسن جعفري-در شكسته بندي بختيار رجب پور خدمات ارايه مينمودند.
بيسوادي مثل خيلي ازجاهاي ديگر ايران دير رخت خود را بست. اما بودند افرادي كه در ان دوران به ياد گرفتن و ياد دادن مبادرت مي ورزيدند وبه اصطلاح آموزش مكتب قديم را به عهده داشتند. آنان اغلب روحاني هاي روستا هم به حساب مي آمدند.ملا الهيار-كربلايي عيسي الهياري-خودي الهياري-خيراله تقي زاده از جمله ايشان بودند.
حيات وحش نيق
ذر اين منطقه گونه هاي مختلفي از حيوانات وحشي زندگي ميكنند .پوشش هاي متنوع گياهي و جنگلي، آب فراوان و پناهگاه هاي امن ،زيستگاه هاي مناسبي براي اين حيوانات پديد آورده است . البته تلاشهاي شبانه روزي اداره كل حفاظت محيط زيست استان علي الخصوص محيط بانان منطقه نيز در اين امر سهم بسزايي داشته و دارند.حمايت از حيات وحش منطقه از اين حيث ضروريست كه متاسفانه گونه هايي بي نظيري از حيوانات به علت شكار بي رويه و عدم توجه ديگر سالهاست كه در منطقه رويت نشده است .همه كساني كه زياد سن و سال بالايي هم ندارند در خاطرات خود گله هاي بيشمار بز هاي كوهي و آهوان را به ياد دارند كه براي چريدن حتي به دامنه هاي كوههاي نزديك روستا نيز مي آمدند.همت اهالي و توجه بيش از پيش مسولين ميتواند در حفظ گونه هاي باقيمانده از اين حيات زيباي جانوري كمك شاياني نمايد .
خرس قهوه اي - خرس سياه –گراز وحشي-گرگ – روباه – شغال-خرگوش- كبك-قرقاول- از جمله حيواناتي هستند كه در اين منطقه به حيات خود ادامه ميدهند.
نام مناطق مختلف نیق
در اين قسمت سعي شده است مناطق و محلها و موقيعيت ها يي كه از قديم الايام نامگذاري شده ذكر گردد كه حتما با توجه دوستان اين ليست تكميل تر خواهد شد.
پيره سيره-يلي يورد-جفران- كندولي باغ – قالا باغ –گونبتي اوجاقي-قارقادولاماز-جتن باغي-گوزلي ير-چالا داش-تقي يري-مراد يري-چوبان كره-متش دره سي-چولا- جابان دهنه سي-ياسا ول-زامان يوردو-يلي داش-يول آشان-توپالي-گوشين-آلچا ديبي-قرمزي قيه-كورت گونئيي-چيغلان گبرسي-لوتي دره-اويوز دره-ميرزا گونئيي-ديك داش-مالا فرج كو هولي-اوزون ير-قالا داليسي-هاچا داش-قره ي زمي-جيجي يولي-لوله داش-قلم سيغي –عباس اولن- آخيران گونئيي- آخيران قوزئيي-اسماعيل گوزه سي-جوماه يوردي-قورچولو-پالچيخ لي-دولديه-موسي داشي-شامي يري-امير خان-حسن دره سي-آغا كولاواتي-هيلي چولي-پيرگونئيي –كيرگچي-دوزدول-علمدار اوچان-تقي باغي – كهليك داشي-ارمني دوين-آرا گونئي-چپه دره-جندره دره سي-كالولان-اوشاسيغي-پوشتين گونئيي-پوشتين چيري-خلف يوردو-وال ني-مناف يوردو-حاج علي يوردو-ديبك داش-كريم بيگ يوردو-احمد خان چيمني-قره آغاج اولا- نوروز اولا-پيره قوزئيي-انگرد- قره چير-دارلار-اوتاي گونئي-عبداله خان سنگري- مالفون-بوزولو - چولا - قیه باشیسپه توش ، آغ بولاق ، چالقلی گوزای ، چنقی کشی ، ساغین داشی ، گوی بولاغ ، فائیل یوردو ، ساری گونیه ، مهر علی چمنی ، گل ممد ارخجی ، آتتی یولو ، ممی بولاغی یاتاخ داش ، خمیان ، وشیع ، زیلیخ ،کالبا اوسوب یری ، نوروز کولوواتی ، کوتولان سویو ، میزیخ محمد علی ،